Relative Clauses (Non-defining) + Reduction

Sep 15
İngilizce öğrenirken, cümleleri daha zengin ve akıcı hale getirmek, hem konuşma hem de yazma becerilerinizi bir üst seviyeye taşır. İşte bu noktada, virgüllü ek bilgi cümleleri (non-defining relative clauses) ve onların kısaltma yolları devreye giriyor. Bu blog yazısında, bu yapıların ne olduğunu, nasıl kullanıldığını ve cümlelerinizi nasıl daha akıcı hale getirebileceğinizi sade ve anlaşılır bir dille inceleyeceğiz.

Non-defining Relative Clauses Nedir?

Bu cümleler, temel cümlenin anlamını değiştirmeden, kişi, yer veya nesne hakkında ek bilgi verir. Adından da anlaşılacağı gibi, bu ek bilgi ana cümlenin anlaşılması için gerekli değildir, yani cümleden çıkarıldığında bile temel anlam bozulmaz. Bu yüzden, bu cümleler ana cümleden virgülle ayrılır.
Örnek:
  • The teacher, who is wearing a red shirt, is giving a lecture. (Kırmızı gömlek giyen öğretmen ders veriyor.)
Bu cümlede "who is wearing a red shirt" kısmı, öğretmenin kim olduğunu tanımlamak için gerekli değil. Eğer bu kısmı çıkarırsak, "The teacher is giving a lecture" cümlesi hala mantıklı ve anlaşılır kalır. Bu yüzden bu ek bilgi virgülle ayrılır.
Defining Relative Clauses (Tanımlayıcı Yan Cümleler) ile karıştırmamak önemli. Tanımlayıcı yan cümleler, bir kişiyi, yeri veya nesneyi netleştirmek için kullanılır ve ana cümlenin anlamı için hayati önem taşır. Virgül kullanılmaz.
Örnek:
  • The student who got the highest score is my friend. (En yüksek puanı alan öğrenci benim arkadaşım.)
Burada "who got the highest score" cümlesi olmazsa, "The student is my friend" cümlesinden hangi öğrenciden bahsettiğimiz anlaşılmaz. Bu yüzden bu cümle virgülle ayrılmaz.

Who, Whose, Which, Where

Non-defining relative clauses'da en sık kullanılan bağlaçlar şunlardır:
  • Who: İnsanlar için kullanılır.
My brother, who is a doctor, lives in London. (Doktor olan erkek kardeşim Londra'da yaşıyor.)
  • Which: Hayvanlar ve nesneler için kullanılır.
Her car, which is very old, still runs perfectly. (Çok eski olan arabası hâlâ kusursuz çalışıyor.)
  • Whose: Sahiplik belirtmek için hem insanlar hem de nesneler için kullanılır.
The artist, whose paintings are very famous, will visit the gallery. (Resimleri çok ünlü olan sanatçı galeriyi ziyaret edecek.)
  • Where: Yerler için kullanılır.
Paris, where I spent my summer vacation, is a beautiful city. (Yaz tatilimi geçirdiğim Paris, çok güzel bir şehir.)

Non-defining Relative Clauses'ın Yapısı

Non-defining relative clauses, cümleleri daha akıcı ve daha zengin hale getiren önemli bir araçtır. İşte basit bir tablo ile bu yapıları özetleyelim:
who İnsanlar için My boss, who is a very good leader, gave me a raise.
which Hayvanlar ve nesneler için The new phone, which has a better camera, is very expensive.
whose Sahiplik belirtmek için (insanlar/nesneler) The author, whose latest book is a bestseller, will be at the book signing.
where Yerler için The city of Rome, where I want to live someday, has amazing history.

Relative Clauses'ı Kısaltma (Reduction)

Şimdi işin daha ilginç kısmına geçiyoruz: cümle kısaltmaları (reduction). Non-defining relative clauses, cümleleri kısaltarak daha dinamik bir hale getirmenin harika bir yoludur. Bu kısaltmalar, özellikle yazılı İngilizce'de daha yaygındır ve metninizi daha profesyonel gösterir.
Temel olarak, "who/which/that + be fiili" yapısını atıp, fiili -ing veya -ed haline getirerek kısaltma yaparız.

Aktif Cümlelerin Kısaltılması (-ing) ile

Eğer yan cümlenin fiili aktifse, yani özne eylemi yapıyorsa, "who/which + be fiili" kısmını atarız ve ana fiile -ing ekleriz.

Orijinal: The woman, who is standing near the door, is my aunt.
  • Kısaltılmış: The woman, standing near the door, is my aunt.
(Kapının yanında duran kadın, teyzemdir.)
  • Orijinal: My friend, who is living in Canada, is coming to visit.
  • Kısaltılmış: My friend, living in Canada, is coming to visit.
(Kanada'da yaşayan arkadaşım ziyarete geliyor.)

Pasif Cümlelerin Kısaltılması (-ed) ile

Eğer yan cümlenin fiili pasifse, yani özne eylemden etkileniyorsa, "who/which + be fiili" kısmını atarız ve fiilin üçüncü hali (-ed) ile devam ederiz.
  • Orijinal: The book, which was written by my favorite author, is a masterpiece.
  • Kısaltılmış: The book, written by my favorite author, is a masterpiece.
(En sevdiğim yazar tarafından yazılan kitap, bir başyapıttır.)
  • Orijinal: The car, which was damaged in the accident, is being repaired.
  • Kısaltılmış: The car, damaged in the accident, is being repaired.
(Kazada hasar gören araba tamir ediliyor.)

Kısaltma Yapılamayan Durumlar

Her zaman kısaltma yapamayız. İşte kısaltma yapamadığımız bazı durumlar:
  • "Whose" ve "where" ile kurulan cümlelerde:
The artist, whose paintings are very famous, will visit the gallery. (Kısaltma yapılamaz.)
  • Fiil "be" fiili değilse veya "have" fiili ise:
My sister, who has a new job, is very happy. (Kısaltılamaz.)

Non-defining relative clauses ve bunların kısaltma yolları, cümlelerinizi daha akıcı, dinamik ve profesyonel hale getirmenin harika bir yoludur. Unutmayın: non-defining clauses ek bilgi verir ve virgüle ayrılır, kısaltma ise "who/which + be" yapısını atıp fiili -ing veya -ed haline getirerek yapılır