Present Perfect Continuous: Süre Vurgusu

Sep 12
İngilizce öğrenirken zamanlar her zaman kafa karıştırıcı olmuştur. Ama aslında bazı zamanlar, günlük hayatta sık sık kullandığımız yapıları anlamamız için harika bir fırsattır. Bu yazıda, Present Perfect Continuous Tense, yani “I’ve been doing” yapısını öğreneceğiz.
Üstelik bu yapının “for” ve “since” ile birlikte nasıl süre vurgusu yaptığını adım adım açıklayacağız. 

Present Perfect Continuous’un Sihirli Formülü

Bu yapının formülü aslında sandığınızdan daha basit. İşte sihirli formül:
Özne + have/has + been + fiil-ing
Örneklerle pekiştirelim:
  • I have been reading a book. (Bir süredir kitap okuyorum.)
  • He has been working since 9 a.m. (Sabah 9'dan beri çalışıyor.)
  • We have been living in this city for 10 years. (10 yıldır bu şehirde yaşıyoruz.)
Gördüğünüz gibi, have'i I, you, we, they özneleriyle, has'i ise he, she, it özneleriyle kullanıyoruz. Sonrası fiilimizin -ing takısı almış haliyle tamamlanıyor.

Ne Zaman Kullanırız?

Present Perfect Continuous, özellikle üç temel durumda hayat kurtarır.

Geçmişte Başlayan ve Hala Devam Eden Eylemler

Bu, yapının en temel kullanım alanıdır. Geçmişte bir eylem başlar ve konuşma anında hala devam etmektedir.
  • She has been watching that show all day. (Bütün gün o diziyi izliyor.) — Demek ki hala izlemeye devam ediyor.
  • They have been waiting for the bus for 30 minutes. (30 dakikadır otobüsü bekliyorlar.) — Hala bekliyorlar.

Sonuçları Gözle Görülen Eylemler

Bazen eylem bitmiştir ama sonuçları hala ortadadır. Bu sonuçlar, eylemin ne kadar süredir devam ettiğini gösterir.
  • My eyes are red because I have been crying. (Gözlerim kırmızı çünkü ağlıyordum.) — Ağlama eylemi bitmiş olabilir ama gözlerinin kırmızılığı devam ettiğini gösteriyor.
  • He's exhausted. He has been running a marathon. (Bitkin düşmüş. Maraton koşuyordu.) — Koşu bitmiş olsa bile, bitkin düşmüş olması eylemin etkisini gösteriyor.

Tekrarlanan ve Sürekli Hale Gelen Eylemler

Bir eylemin sürekli tekrarlandığını ve bir süredir devam ettiğini belirtmek için de bu yapıyı kullanırız.
  • I have been trying to reach you all day. (Bütün gün sana ulaşmaya çalışıyorum.) — Bir kere değil, tekrar tekrar denediğini vurguluyor.
  • She has been calling me every morning. (Her sabah beni arıyor.) — Bu eylemin bir alışkanlık haline geldiğini belirtir.

FOR ve SINCE: Süreyi Vurgulamanın İki Yolu

FOR SINCE
Süre belirtir. ("...dır, ...dır") Başlangıç anını belirtir. ("...den beri")
for ten minutes (on dakikadır) since 2010 (2010'dan beri)

Present Continuous ve Present Perfect Continuous Arasındaki Fark

"Şimdi ne yapıyorsun?" (What are you doing?) ve "Ne kadardır yapıyorsun?" (How long have you been doing that?) sorularının cevabı, bu iki yapı arasındaki farkı en iyi şekilde açıklar.
Present Continuous Present Perfect Continuous
Şu an yapılan eylemi belirtir. Bir süredir devam eden eylemi belirtir.
Kısa süreli, anlık eylemler için kullanılır. Uzun süreli, devamlı eylemler için kullanılır.
Present Perfect Continuous, özellikle günlük konuşmalarda ve yazışmalarda süreyi ve devamlılığı vurgulamak için çok güçlü bir araçtır. Unutmayın, bu yapı eylemin kendisine değil, ne kadar zamandır yapıldığına odaklanır. "I am cooking" (yemek yapıyorum) demek yerine "I have been cooking for two hours" (iki saattir yemek yapıyorum) demek, ne kadar emek harcadığınızı çok daha etkili bir şekilde anlatır.