Like ve As: Temel Tanımlar ve Gramer Çerçevesi
Like çoğunlukla bir edat olarak kullanılır ve "-e/-a benzer" anlamı taşır: like + isim/isim öbeği. Örneğin: She sings like an angel. Ayrıca belirli algı fiilleriyle (look, sound, feel, seem, taste, smell) ve bazı kalıplarda (feel like + V-ing) doğal biçimde görülür. Konuşma İngilizcesinde like bir bağlaç gibi cümle bağlasa da (It looks like it will rain), resmî yazı dilinde bu işlev için as tercih edilir.
As hem edat hem bağlaçtır. Edat olarak "olarak/rolünde" anlamına gelir: as + iş/rol (She works as a nurse). Bağlaç olarak cümle bağlar: as + özne + fiil (As I expected, the results were great). Ayrıca karşılaştırmada as...as kalıbının parçasıdır (as tall as) ve as if/though yapılarıyla benzetme-hipotez ifade eder.
Özet fikir: Benzerlikte isimden önce like, rol/kimlikte as; cümle bağlarken as. Günlük konuşmada algı fiilleri sonrası like + cümle doğal; akademik ve resmî metinde aynı yerde as + cümle genellikle daha uygundur.
Like Ne Zaman Kullanılır? Kalıplar, Nüanslar ve Örnekler
1) Benzerlik: like + isim/isim öbeği. Bu en temel kullanımdır ve nesneler, kişiler veya eylemler arasındaki benzerliği kurar. Örnek: He runs like a cheetah. Burada like bir edattır ve ardından tam bir cümle değil, bir isim öbeği gelir.
2) Algı fiilleriyle: look/sound/feel/taste/smell + like. Bu yapı hem konuşma hem yazı dilinde kabul görür. Örnek: It sounds like thunder. Bu kullanımda like sonrasında cümle (It sounds like it will rain) ya da isim (like thunder) gelebilir; modern yazım kılavuzları bu yapıyı doğallaştırmıştır.
3) Deyimler ve kalıplar: feel like + V-ing (bir şeyi yapmayı istemek) örn. I feel like having coffee; be like (karakter tasviri) What is she like?; look like + noun/that-clause It looks like that idea could work. Bu kalıplarda like yerini as alamaz.
- Benzerlik: like + noun (Doğru) | like + clause (Konuşmada yaygın; resmî dilde as tercih edin)
- İstek: feel like + V-ing (Yalnızca like ile)
- Karakter sorusu: What is X like? (Sabit kalıp)
As Ne Zaman Kullanılır? Bağlaç, Rol, Kalıplar
1) Rol/kapasite: as + iş/rol ile birinin kim/neyin olarak hareket ettiğini söylersiniz. Örnek: She joined the project as a consultant. Bu kullanım benzerlik değil, gerçek kimlik/pozisyon bildirir; like burada yanlıştır.
2) Bağlaç olarak as + cümle: Zaman, neden, karşılaştırma ve eşzamanlılık anlatır. Örnekler: As I was leaving, she called (zaman); As you know, this is urgent (bilgi hatırlatma); As I expected, sales rose (beklenti). Bu işlevde like yerine as kullanmak standart ve resmidir.
3) Karşılaştırma ve kalıplar: as...as (eşitlik derecesi: as fast as), as if/though (sanki): He talks as if he knew everything; as well as ("-nın yanı sıra"): She writes as well as edits. Bu yapılar like ile değiştirilemez.
- Rol/kimlik: as + job/role (Doğru) | like + job (Yanlış, çünkü benzerlik değil gerçek rol)
- Bağlaç: as + clause (Resmî ve doğru) | like + clause (Konuşmada doğal, akademik yazıda kaçının)
- Eşitlik: as...as (Doğru) | like...as (Yanlış)
Sık Yapılan Hatalar ve İnce Nüanslar
En yaygın hata, benzetme yerine gerçek rolü anlatırken like kullanmaktır: He works like a teacher, ifadeniz "öğretmen gibi davranıyor" anlamına gelir; eğer mesleği öğretmense He works as a teacher demelisiniz. Tersine, benzetmede as kullanmak da sakattır: She sings as an angel yerine She sings like an angel.
Akademik ve iş yazışmalarında bağlaç görevinde as tercih edilir: Like I mentioned earlier ifadesi konuşmada doğaldır; ancak raporda As mentioned earlier daha uygundur. İnce ayrımı detayları ve ek örneklerle şu kaynaktan okuyabilirsiniz: "Like" ve "As" Arasındaki Fark: Benzerlik Bildirirken Hangisi Doğru?.
Son olarak "such as" ile "like" karıştırılır: such as, örnek listelemek içindir (Writers such as Austen and Dickens), like ise benzerlik ya da tipik örnekler için (Writers like Austen...). Teknik yazıda net örnekler için such as tercih edin.
50 Örnek Cümle: Like ve As Kullanımı
Like ile 25 Örnek
- She swims like a dolphin.
- He looks like his father.
- It feels like winter already.
- This cake tastes like heaven.
- The clouds look like cotton.
- He runs like the wind.
- It sounds like thunder in the distance.
- She smiles like a movie star.
- They treated me like family.
- Stop acting like a child.
- What is your new manager like?
- I feel like going for a walk.
- It seems like we’re late.
- Her voice sounds like velvet.
- He looks like he needs help.
- I’d like something like this in blue.
- The city at night looks like a sea of lights.
- He laughed like nothing happened.
- Behave like an adult, please.
- She sings like an angel.
- It looks like it’s going to snow.
- Wear something like a jacket; it’s cold.
- Artists like Picasso changed modern art.
- He smells like smoke.
- That sounds like a plan.
As ile 25 Örnek
- As I expected, the meeting was postponed.
- She works as a software engineer.
- As you know, time is limited.
- As we were leaving, the lights went out.
- He acted as the spokesperson for the team.
- She is as tall as her brother.
- It happened exactly as he predicted.
- He talks as if he owned the place.
- As soon as we arrive, I’ll call you.
- As long as you try, I’ll help.
- As a child, I loved reading.
- She served as chair of the committee.
- As far as I can tell, it’s fine.
- As requested, I attached the files.
- Do as I say, not as I do.
- As with any tool, use it carefully.
- He works as hard as anyone.
- As a result, sales improved.
- As if that weren’t enough, it started raining.
- As a rule, we start on time.
- As usual, the train was late.
- She was appointed as director.
- As time goes by, memories fade.
- As I recall, we met in 2019.
- As well as teaching, she writes books.
Kapsamlı Karşılaştırma Tablosu
| Konu | Like | As | Örnek |
|---|---|---|---|
| Benzerlik (isimle) | like + noun | — | He dances like a pro. |
| Rol/Kapasite | Yanlış (benzetme verir) | as + job/role | She works as a nurse. |
| Bağlaç (cümle bağlama) | Konuşmada yaygın | Standart ve resmî | As I said, let’s begin. |
| Algı fiilleri | look/sound/feel like | — | It looks like rain. |
| İstek kalıbı | feel like + V-ing | — | I feel like staying in. |
| Eşitlik karşılaştırması | — | as...as | as fast as lightning |
| "Sanki" anlamı | — | as if/though | He looks as if he’s tired. |
| Örnekleme | like (tipik örnekler) | — (such as önerilir) | Devices like tablets... |
| Resmî yazı stili | Daha konuşma dili | Tercih edilir | As mentioned above... |
| Sabit ifadeler | like usual (yanlış) | as usual (doğru) | As usual, he’s late. |
| Gerçeklik vs benzetme | Benzetme | Gerçek kimlik | Like a teacher vs as a teacher |
| Sınav ipucu | İsimden önce yaygın | Cümle bağlarken | As I expected... |
Mini Pratik: Boşlukları Like mı As mı ile Doldurun
- ________ I mentioned earlier, this is a priority.
- She works ________ a data analyst.
- He runs ________ a marathoner.
- It looks ________ it might snow.
- He talks ________ he knew the answer.
- I feel ________ taking a short break.
- She is ________ patient ________ a saint. (eşitlik kalıbı)
- ________ a rule, we don’t cancel classes.
Cevap Anahtarı
- As
- as
- like
- like
- as if
- like
- as ... as
- As
SSS: Like ve As Hakkında Merak Edilenler
1) Like ve as arasındaki temel fark nedir?
Like benzerlik (isimle), as ise rol/kapasite ve bağlaç görevinde kullanılır. Benzerlikte like + isim; cümle bağlarken as + özne + fiil uygundur.
2) Konuşmada like + cümle kullanabilir miyim?
Evet, özellikle algı fiilleri sonrası (It looks like it will rain) doğaldır. Ancak resmî ve akademik yazıda aynı yerde as + cümle tercih edilir.
3) Such as ile like aynı mı?
Hayır. Such as, somut örnekler vermek içindir; like ise benzerlik ya da tipik örnek bildirir. Teknik metinlerde örnek listelerken such as daha nettir.
4) As ile eşitlik nasıl kurulur?
as...as yapısıyla: as + sıfat/zarf + as. Örnek: as clear as crystal. Olumsuzda not as/so + adj + as kullanılır.
5) Rol bildirirken like kullanılabilir mi?
Hayır. Rol/kimlik için as gerekir: She works as a teacher (doğru). She works like a teacher benzetme yapar ve genellikle yanlış anlam oluşturur.
