Advanced Noun Clauses: that/wh- Yapıları

Sep 18
Merhaba sevgili İngilizce tutkunları!
Eğer İngilizce'de bir sonraki seviyeye geçmek, konuşma ve yazma becerilerinizi daha akıcı hale getirmek istiyorsanız, noun clause'lar yani isim cümlecikleri tam da aradığınız konu. Çoğumuz "That's a good idea" gibi basit cümlelerle başlıyoruz ama işler karmaşıklaştığında, özellikle akademik makalelerde veya profesyonel e-postalarda, bu yapılar adeta hayat kurtarıyor. Bu yazıda, özellikle sık kullanılan that ve wh- yapılarına odaklanacak, doğru noktalama işaretlerini ve akademik kullanımlarını ele alacağız. 

Noun Clause'lar Ne İşe Yarar?

İsim cümlelerini günlük hayatta ve akademik yazılarda pek çok farklı amaçla kullanabiliriz. En yaygın görevleri şunlardır:
  • Bir fiilin nesnesi olarak: "I know that he is a doctor." (Onun doktor olduğunu biliyorum.)
  • Bir cümlenin öznesi olarak: "That he is a doctor is a well-known fact." (Onun doktor olduğu bilinen bir gerçek.)
  • Bir fiilin tamamlayıcısı (complement) olarak: "The problem is that we don't have enough time." (Sorun, yeterli zamanımızın olmaması.)
  • Bir edatın nesnesi olarak: "I'm interested in what you said." (Söylediklerinle ilgileniyorum.)

Gördüğünüz gibi, bir kelimenin yaptığı görevi, bir cümle yaparak üstleniyorlar. Bu da cümlelerimizi daha detaylı ve anlamlı hale getirmemizi sağlıyor.

That-Clauses

That cümleciği, genellikle bir fiilden sonra gelerek bir gerçeği, bir fikri veya bir düşünceyi ifade eder. Bu yapılar, özellikle "believe," "know," "think," "say," "report," "prove" gibi fiillerle çok sık kullanılır.
Örnekler:
  • I believe that climate change is a serious threat.
  • They said that the meeting was postponed.
  • It is a fact that a healthy diet is essential.

Önemli Not: That bağlacı, günlük konuşmada sıklıkla atlanabilir. Örneğin, "I think he is a good person" cümlesi, "I think that he is a good person" cümlesiyle aynı anlamdadır. Ancak, resmi ve akademik yazımda that'i kullanmak, cümlenin yapısını daha belirgin ve net hale getirir.

Wh-Clauses

Wh- cümlecikleri, "who," "what," "where," "when," "why," "which," "how" gibi soru kelimeleriyle başlar. Ancak, bu yapılar soru sormazlar. Aksine, bir soru cümlesini ana cümlenin içine yerleştirerek birer isim görevi görürler. Bu yüzden bunlara gömülü soru cümleleri (embedded questions) de denir.
Önemli Kural: Gömülü soru cümlelerinde cümlenin yapısı düz bir cümle sırasını izler. Yani, soru kelimesinden sonra yardımcı fiil (do, does, did) gelmez. Özne, ardından fiil gelir.

I don’t know where she lives.
  • Can you tell me what he said?
  • It depends on how you look at it.

Karşılaştırmalı Tablo

Soru Cümlesi Gömülü Noun Clause (İsim Cümlesi)
Where is the library? I don't know where the library is.
What does he want?  I can't understand what he wants.
Why did she leave?  Tell me why she left.
How can we solve this?  They are discussing how we can solve this.

Doğru Noktalama Kuralları

Noun clause'lar genellikle noktalama açısından basit kurallara sahiptir. Temel kural, ana cümleden ayrılmadıkları için virgül kullanılmamasıdır.
Doğru Kullanımlar:
  • She explained why the experiment failed. (Doğru)
  • The fact that the experiment failed was surprising. (Doğru)
Yanlış Kullanımlar:
  • She explained, why the experiment failed. (Yanlış - Virgül gereksiz)
  • The fact, that the experiment failed, was surprising. (Yanlış - Virgül gereksiz)
Ancak, bazı özel durumlar vardır. Özellikle bir dizi noun clause'u sıralıyorsanız, aralarına virgül koyabilirsiniz.
  • I am not sure what she wants, where she is going, or when she will be back. (Doğru)

Akademik Yazımda Noun Clause Kullanımı

Akademik makalelerde, raporlarda ve profesyonel yazışmalarda noun clause'lar, argümanlarınızı ve bulgularınızı desteklemek için çok güçlü araçlardır.
  • Nesnel Bilgiyi Sunma: "What the data shows is a significant increase in sales."
  • Bir Olguyu İfade Etme: "The research confirmed that the hypothesis was correct."
  • Bir Fikri Açıklama: "The main argument is that these policies will lead to economic growth."
  • Kaynak Atıfı Yapma: "Smith (2020) reported that the average temperature has risen by 1.5 degrees."

Bu yapılar, yazdıklarınıza nesnellik ve otorite katar. Cümleleriniz daha karmaşık, ancak aynı zamanda daha anlaşılır ve net hale gelir.